تهران » گردش آفرینان پارس گردش آفرینان پارس

گردش آفرینان پارس

منو

تهران

تهران

تهران -تهران بزرگ‌ترین شهر و پایتخت کشور ایران است. مساحت این شهر ۷۳۰ کیلومتر مربع است که به همراه توابع خود استان تهران، مساحتی برابر ۱۸،۸۱۴ کیلومتر مربع دارد. این شهر یکی از بزرگ‌ترین شهرهای جنوب غربی آسیا و بیست و یکمین شهر بزرگ دنیا می‌باشد. شهر تهران، در شمال کشور ایران و جنوب دامنه رشته کوه البرز واقع شده‌است. تهران دارای دو شهر چسبیده به خود است که شهر ری و تجریش نام دارند و به ترتیب از جنوب و شمال به تهران متصل‌اند. در یک صد سال اخیر تهران مرکز جذب مهاجران زیادی از سرتاسرایران بوده است.ساکنان اصلی تهران اقوام فارسی زبان بودند، البته در حال حاضر این شهر دارای اقوام مختلفی است و عمده زبان محاوره‌ای در این شهر فارسی است. ۹۸% مردم در این شهر زبان فارسی با لحجه تهرانی دارند. ۲% مابقی اقوام ساکن تهران که مهاجر و در اقلیت هستند، عبارتند از: گیلکی،مازندرانی،ارمنی،عربی،آذربایجانی،کردی و لری که زبان مشترک همه آنها فارسی می باشد. تراکم جمعیت در تهران بین ده هزار و هفتصد تا بیش از یازده هزار نفر در هر کیلومتر مربع برآورد می‌شود که بنابر آمار نخست شانزدهمین شهر پرتراکم جهان است. شهر تهران در شمال ایران، به فاصله ۹۰ کیلومتری جنوب دریای خزر و در کوهپایه‌های جنوبی رشته کوه البرز در حد فاصل طول جغرافیایی ۵۱ درجه و ۲ دقیقه شرقی تا ۵۱ درجه و ۳۶ دقیقه شرقی، به طول تقریبی ۵۰ کیلومتر و عرض جغرافیایی ۳۵ درجه و ۳۴ دقیقه شمالی تا ۳۵ درجه و ۵۰ دقیقه شمالی به عرض تقریبی ۳۰ کیلومتر گسترده شده‌است. ارتفاع شهر در مرتفع ترین نقاط شمال به ۲۰۰۰ متر و در جنوبی‌ترین نقاط به ۱۰۵۰ متر از سطح دریا می‌رسد. تهران از شمال به نواحی کوهستانی و از جنوب به نواحی کویری منتهی شده در نتیجه در جنوب و شمال دارای آب و هوایی متفاوت است. نواحی شمالی از آب و هوای سرد و خشک و نواحی جنوبی از آب و هوای گرم و خشک برخوردارند.
تهران سی و دومین شهری است که در به تاریخ ایران عنوان پایتخت رسمی انتخاب شده است.
ساختار اداری ایران در تهران متمرکز شده‌است. تهران به ۲۲ منطقه و ۱۱۲ ناحیه (شامل ری و تجریش) تقسیم شده‌است. نماد شهر تهران برج آزادی است. برج میلاد نیز نماد دیگر آن به حساب می‌آید. تهران میزبان نزدیک به نیمی از فعالیت‌های صنعتی کشور است، کارخانجاتی در زمینه تجهیزات خودرو، برق و الکترونیک، منسوجات، شکر، سیمان و مواد شیمیایی در این شهر واقع شده‌اند، تهران همچنین بازار بزرگ فرش و محصولات مبلمان در سراسر کشور است. در جنوب حومه تهران یک پالایشگاه نفت به نام پالایشگاه تهران وجود دارد. در تهران و حومه، اماکن تاریخی مذهبی نظیر مساجد، کلیساها و آتشکده های زرتشدیان قرار گرفته‌است. در فهرست گران ترین پایتخت های دنیا در سال (۲۰۰۸)میلادی، تهران در پله آخر قرار داشت. تهران همچنین در فهرست گران ترین شهرهای دنیا و بر مبنای شاخص هزینه های زندگی، در پله یکی مانده به آخر جای دارد. تهران از جهت تولید نا خالصی های داخلی رتبه پنجاه و ششم و با لحاظ کردن جمعیت منطقه ی شهری رتبه بیست و نهم را در بین شهرهای دنیا دارد.
طهران یا تهران
در مورد وجه تسمیه تهران، اختلاف نظر زیادی وجود دارد. برخی پژوهشگران «ران» را پسوندی به معنای دامنه گرفته‌اند و شمیران و تهران را بالادست و پایین‌دست خوانده‌اند. برخی دیگر، تهران را تغییر شکل‌یافته «تهرام» به معنای منطقه گرمسیر دانسته‌اند، در مقابل شمیرام یا شمیران که منطقه سردسیر است. همچنین عده‌ای بر این باورند که سراسر دشت پهناوری که امروز تهران بزرگ خوانده می‌شود در میان کوه‌های اطراف، گود به نظر می‌رسید و بدین سبب «تهران» نام گرفت.
روستایی که پیش‌درآمد شهر تهران بوده است، پیش از اسلام نیز وجود داشته اما پس از اسلام به‌تدریج نام آن معرب شده و از تهران به طهران تبدیل شده است. جغرافیدانان معروف آن روزگار اما به املای تهران اشاره کرده‌اند.
همزمان با جنبش مشروطه که تغییرات زیادی در ادبیات و نگارش زبان فارسی به وجود آمد، رفته‌رفته املای تهران رواج یافت و پس از تاسیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی و تاکید آن بر املای تهران، املای دیگر «طهران» کاملا منسوخ شد.
طهران سنتی؛ تهران مدرن
تغییر معماری تهران از سنتی به مدرن از دوران ناصرالدین شاه آغاز شد و به ویژه این روند در دوران پهلوی که زندگی مدرن از حصار دربار و ارگ سلطنتی خارج شد، چهره شهر را تغییر داد. در دوران رضاخان نیاز به تاسیس نهادهای مدرن مانند بانک‌ها، ساختمان‌های دولتی و… به‌طور روزافزونی احساس می‌شد، اما طراحی و اجرای ساختمان این‌گونه نهادها با روش‌های سنتی عملا ممکن نبود؛ زیرا نیازمند معماری و فضاهای خاص خود بودند. معمارانی که در این دوره پیشرو آوردن معماری اروپایی به تهران بودند؛ یا خود اروپایی بودند، یا دانش‌آموختگان دانشگاه‌های اروپا. در این دوره نوعی معماری در تهران بروز کرد که در کالبد مدرن بود اما در تزئینات و نماسازی‌هایش از معماری سنتی یا باستانی ایران الهام گرفته شده بود.

محله‌های قدیم تهران
ارگ، بازار، پاچنار، پاقاپق، پامنار، چاله‌حصار، چاله‌میدان، خانی‌آباد، درخونگاه، دروازه قزوین، دروازه دولت، سرپولک، سنگلج، صابون‌پزخانه، عودلاجان، قنات‌آباد، گود زنبورکخانه، گود عرب‌ها و لاله‌زار مهم‌ترین محله‌های تهران قدیم محسوب می‌شوند، اما اکنون تهران شامل۲۲ منطقه است که اداره هر منطقه به عهده شهردار آن است.
شهرداری تهران، سازمانی غیردولتی است که در ۱۲ خرداد۱۲۸۶ خورشیدی تاسیس شد و اداره شهر تهران را به عهده دارد.مسئولیت اداره این سازمان با شهردار تهران است که پیش از این با حکم وزیر کشور ایران منصوب می‌شد اما اکنون با حکم شورای شهر تهران انتخاب می‌شود.

دیدنی‌های تهران

استان تهران از بناهای تاریخی متعدد و با ارزشی در اطراف خود برخوردار است.شهر تهران (پایتخت ایران) به دلیل سابقه بیش از ۲۰۰ ساله خود در مرکزیت ایران،بیش‌ترین بناهای تاریخی، اماکن تفریحی،موزه‌ها و امکانات گردشگری را در خود جای داده است.سایر شهرستان های این استان از جمله شهرستان ری نیز به واسطه قدمت طولانی خود؛قدیمی‌ترین و معروف‌ترین جاذبه‌های تاریخی و مذهبی این منطقه را در برگرفته‌اند.همچنین عمارت‌ها و کاخ‌های زیادی در تهران وجود دارد که بیش‌ترین آن‌ها به دوره‌های صفویه و قاجاریه تعلق دارد.مدرسه‌های تاریخی و قدیمی که اغلب دارای مسجد نیز هستند؛امام‌زاده‌ها و کلیساهای مختلف که هر یک از ارزش خاصی برخوردارند،عمارت‌ها و برج‌های معروف به همراه بازارهای قدیمی، بخشی از دیدنی‌های تاریخی شهرستان تهران است.برای مثال،کاخ گلستان؛ عمارت باشکوهی است که در منطقه شمیرانات واقع شده و غنیمت معروف نادرشاه از هند (تخت‌طاووس) در این کاخ قرار گرفته و امروزه به گنجینه‌ای برای بازدید همه مردم تبدیل شده است. کاخ صاحبقرانیه که در شمیرانات واقع شده، از بناهای متعلق به دوره قاجار است و بخش‌های مختلف آن دیدنی و جالب توجه است. بنای مشهور شمس‌العماره که در دوره قاجاریه و به دستور ناصرالدین شاه ساخته شده، در شهر تهران واقع شده و علاوه بر شهرت خاص خود از جاذبه‌های منحصر به فرد معماری نیز به شمار می‌آید.
امام‌زاده داوود(ع)،یکی از مشهورترین امام‌زاده‌های اطراف تهران است که در کوهستان‌های شمال باختری تهران واقع شده و مدرسه و مسجد سپهسالار از مدارس بزرگ و زیبای قرن سیزدهم هـجری قمری در مرکز شهر تهران واقع شده است.کلیسای طاطاووس از قدیمی‌ترین کلیساهای تهران بوده و به یقین اولین نشانه حضور متشکل ارامنــه در شهر تهــران است. برج میدان آزادی یکی از بناهای معروف تهران است که نماد سیاسی ایران در جهان بوده و تصویر آن معرف پایتخت جمهوری اسلامی ایران است. عمارت دارالفنون که از بناهای به یادگار مانده امیرکبیر(وزیر با کفایت ناصرالدین شاه قاجار) است و بنای بلند و باشکوه سردرب باغ ملی در مدخل میدان مشق سابق و بازار تهران که در زمان فتحعلی شاه قاجار شکل گرفته، از دیگر جاذبه‌های گردشگری– تاریخی استان تهران به شمار می‌آیند.ری، مهم‌ترین منطقه باستانی استان تهران است که قدمت طولانی و سابقه کهن آن سبب شده آثار تاریخی زیادی مانند باروی«ری برین»که به سده های قبل از میلاد مربوط می‌شود، در این شهر وجود داشته باشد. آستان مقدس حضرت شاه‌عبدالعظیم حسنی(ع) مهم‌ترین اثر مذهبی-تاریخی استان تهران است که در ری واقع شده و همواره پذیرای زائران زیادی از مناطق مختلف است.آثار تاریخی و فرهنگی موجود در شهرستان دماوند نیز نمایش‌گر قدمت تاریخی این منطقه از استان تهران است. برج و مقبره شبلی که مربوط به قرن ۵ هجری قمری است، معروف‌ترین بنای تاریخی ناحیه بوده و قلعه باستانی گل خندان که در دوره ساسانی ساخته شده،از دیگر آثار تاریخی شهرستان دماوند است.مساجد،امام‌زاده‌ها و بقعه‌هایی که به سده‌های مختلف تعلق دارد،نیز در قسمت‌های مختلف شهرستان دماوند پراکنده شده‌اند و از جمله آثار تاریخی استان تهران به شمار می‌آیند. آثار تاریخی و فرهنگی متعددی نیز در شهرستان فیروزکوه قرار گرفته که قدمت تاریخی این منطقه را می‌نمایاند. نقش برجسته تنگه‌واشی که به دوره قاجاریه تعلق دارد،کاروان‌سراها و قلعه‌های قدیمی،قبرستان‌های تاریخی و کهن به همراه بقعه امام‌زاده‌های متعددی که در این شهرستان وجود دارند،از جاذبه‌های تاریخی شهرستان فیروزکوه به شمار می‌آیند. تخت رستم آتشکده سنگی که بنای آن به زمان اشکانیان و ساسانیان باز می‌گردد و عمارت کاخ سلیمانیه که به دوران قاجار مربوط است،از دیدنی‌های شهرستان کرج است و تپه‌های باستانی که قدمت آن‌ها به دوره‌های باستانی و اسلامی می‌رسد،از جمله مهم‌ترین دیدنی‌های شهرستان اسلامشهر به شمار می‌رود.استان تهران علاوه بر جاذبه‌های طبیعی و تاریخی زیادی که دارد،از مراکز تفریحی و گردشگری، موزه‌های متعدد،نگارخانه‌ها،گالری‌ها،پارک‌های بازی،نمایشگاه‌های دائمی،سالن‌های سینمایی،مراکزمجلل اقامتی،مراکز بازی و تفریح، فرهنگ‌سراها،سالن‌های مجهز ورزشی و استخرهای مدرن و…نیز برخوردار است که مشخصات آن‌ها در قسمت خدمات به طور کامل آورده شده است.جاذبه‌های تاریخی آورده شده در بالا در تمام شهرستان‌های استان تهران پراکنده هستند و مجموع آن‌ها جذابیت خاصی به این استان بخشیده و استان تهران را به یکی از مهم‌ترین مناطق گردشگری جمهوری اسلامی ایران تبدیل کرده است.
عبد الله مستوفی در کتاب زندگانی من می نویسد: یکی از بلند پروازیهای قهرمان میرزا ساختن عمارت وسیع و بسیار مجلل در شرق میدان توپخانه بود. وی مبلغی به ناصرالدین شاه پیشکش داد و اجازه تحصیل که سردر ایوان خانه را به سمت میدان مزبور باز کند. سردر و ایوان خانه خود را با گچبری ها و تجمل زیادی رو به این میدان در سال ۱۲۵۳ شمسی ساخت و به شکوه میدان توپخانه افزود. او به دست بردن در بودجه لشگر آذربایجان و گمرک متهم شد و ملزم به پرداخت ۱۵ هزار تومان به خزانه شد. ولی از آنجایی که این پول را نداشت، خانه را در سال ۱۲۵۴ شمسی به ازای یک الماس ۸ هزار تومانی و ۷ هزار تومان پول نقد به علی خان امین الدوله فروخت. بعدها قهرمان میرزا در تلاش بود پول بدهد و آن خانه را پس بگیرد. اما هیچگاه موفق نشد و درنهایت این عمارت از سوی علی خان امین الدوله به بانک شاهی فروخته شد.
فکر ایجاد بانک و بانکداری در ایران برای اولین بار توسط صراف به نام، حاج محمد حسن امین دارالضرب در سال ۱۲۶۲هـ . ش بیان شد. او نامه ای مشروح برای ناصر الدین شاه فرستاد و او را از نقش ارزنده بانک ایرانی در اعتلای اقتصاد ملی آگاه ساخت، این توصیه نتیجه ای در بر نداشت. چند سال بعد، در سال ۱۲۶۶ هـ . ش اولین بانک خارجی در ایران به نام بانک جدید شرق و ۲ سال بعد از آن نخستین بانک دولتی ایران به نام بانک شاهنشاهی ایران ( برابر ۱۹۸۸) توسط بارون جولیوس دو رویتر مؤسس خبرگزاری رویتر تأسیس شد. وی اجازه انحصاری تأسیس بانک شاهنشاهی را به مدت شصت سال از ناصالدین شاه گرفت. مهمتر از همه حق انحصاری نشر اسکناس نیز به رویتر اعطا گردید. این بانک ساختمان شرق میدان توپخانه را از بانک جدیدشرق خریداری کرد. این عمارت عظیم بعدها به بانک بازرگانی فروخته شد. هم اکنون نیز اگر با دقت به کاشی کاریهای سردر این بانک دقت کنید نام بانک بازرگانی برروی آن دیده می شود.
آئینه در فرهنگ ایرانی نماد پاکی، راستی و صداقت است و به همین دلیل است که ایرانیان از آئینه در خانه، آئین ها و مراسم و حتی معماری بسیار استفاده می کنند. از آئینه در معماری به منزله عنصری تزئینی و به دلیل جذب نور بیشتر و ایجاد محیطی دل انگیز استفاده شده است. استفاده از آئینه در تزئین بنا یا معماری ابتکار هنرمندان ایرانی و اوج شکوفایی این هنر مربوط به دوره قاجار می باشد. در محله عودلاجان تهران که یکی از محله های قدیمی و با سابقه تهران محسوب می گردد، نمونه های بسیاری از اینگونه معماری را می توان یافت. از جمله بناهای شاخص این محله می توان به خانه سلطان بیگم شجاعی اشاره کرد. خانه سلطان بیگم هم اکنون در تملک سازمان فرهنگی و هنری شهرداری بوده و به نام خانه فرهنگ محله بازار شناخته می گردد. این خانه با قدمت ۱۵۰ سال و به مساحت ۸۰۰ متر مربع متعلق به خانم سلطان بیگم و منسوب به عمه ناصرالدین شاه است. هیچ سند و مدرک قابل استنادی دال بر صحت نسبت ایشان با ناصرالدین شاه وجود ندارد.

دسته بندی ها:   تهران گردی

نظرات