صنعت گردشگری4 » گردش آفرینان پارس گردش آفرینان پارس

گردش آفرینان پارس

منو

صنعت گردشگری۴

صنعت گردشگری۴

 موانع رشد صنعت گردشگری

علی رقم آنکه ایران یکی از کشور های مستعد در زمینه گردشگری محسوب می شود اما به دلایل بسیاری رش این بخش در کشورمان در مقایسه با سایر کشور های منطقه مطلوب و قابل توجه نبوده است.کارشناسان و صاحب نظران دلایل فراوانی را به عنوان موانع بر سر راه رشد این صنعت بیان نموده اند که مختصرا به هر یک از آنها می پردازیم :

۱)ضعف مدیریت کلان در صنعت گردشگری:مدیریت کلان در بحث صنعت گردشگری از مهمترین مولفه های موفقیت در این صنعت نو ظهور می باشد.با توجه به اینکه مدیریت کوتاه مدت و سطحی نگر در صنعت گردشگری جوابگو نخواهد بود و این صنعت را به مرحله سود دهی نخواهند رساند لذا مدیریت دولتی و دیدگاه های سیستم های دولتی پاسخگوی نیاز های این صنعت نخواهند بود.در صنعت گردشگری ایجاد زیر ساخت های لازم به همرا برنامه ریزی های کوتاه مدت و بلند مدت می تواند این صنعت به شکوفائی برساند˓لذا مدیریت دولت به دلیل کوتاه بودن عمر مسئولیتشان و تغییرات مدیریتی در تمام سطوح سازمانی˓اجرای برنامه ریزی های بلند مدت امکان پذیر نمیباشد و همچنین تغییرات پی درپی مدیران˓اجرای برنامه های کوتاه مدت را هم مختل می کند˓و از همه مهم تر˓ نبود احساس رقابت در میان مدیران دولتی باعث می شود تا صنعت گردشگری توسعه نیابد و علاوه بر آثار اقتصادی منفی باعث تخریب آثار تاریخی˓هنری و محیط زیست و طبیعت هم گردد.در کشور˓صنعت گردشگری به صورت دولتی و نهادی اداره می شود.تصمیم گیری ها و اجرای تصمیمات همه توسط دولت صورت می گیرد˓بیشتر هتل ها توسط بخش دولتی اداره می شوند˓شرکت های هواپیمایی همه به نوعی وابسته به دولت هستند.لذا برای پویایی و افزایش مزیت نسبی و ایجاد رقابت˓باید بخش های خدماتی از قبیل هتل ها˓شرکت های حمل و نقل و فرودگاه ها به بخش خصوصی واگذار شود تا در محیط رقابت به ارائه خدمات بهتر روی آورند تا شاهد رشد و پویایی در این صنعت باشیم و از آثار مثبت آن بهره مند گردیم.

۲)عدم توجه به توسعه منابع انسانی در صنعت گردشگری: یکی دیگر از مشکلات ما در این صنعت عدم توسعه منابع انسانی می باشد.بیشتر نیروهای به کار گرفته در صنعت جهانگردی عموما از لحاظ علمی غیر مرتبط با صنعت گردشگری میباشند.و در این صنعت بدون توجه به ویژگی های این صنعت و فقط با دید تجاری و درآمد زایی وارد میدان عمل شده اند.که این خود باعث افزایش هزینه ها و آثار منفی و عدم توسعه گردشگری در کشورمان شده است.با تاسیس مدارس فنی و حرفه ای و دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی مرتبط با صنعت گردشگری باید به تربیت نیروهای متخصص و کارآمد بپردازیم و نیرو های موجود را با برگزاری دوره های کوتاه مدت علمی و آموزشی با تکنولوژی و علم روز در صنعت گردشگری آشنا سازیم و با برگزاری سمینارهای تخصصی برای مدیران از تجربیات سایر کشور ها بهره ببریم.

۳)ضعف در اطلاع رسانی و تبلیغات در زمینه جذب گردشگر:یکی دیگر از عوامل مهم جذب گردشگر از سایر کشور ها اطلاع رسانی و تبلیغات در خصوص کشور ایران و امکانات و جاذبه های گردشگری آن می باشدکه متاسفانه سازمان ها و نهاد های درگیر با صنعت گردشگری که متوالیان اصلی این صنعت می باشند در این خصوص فعالیتی ندارند و یا بسیار ضعیف عمل کرده اند.لذا گردشگران خارجی به دلیل عدم آشنایی با کشورمان˓نام ایران را به عنوان یکی از مقاصد گردشگری در لیست خود قرار نمی دهند در صورتی که کشور های نوظهوری همچون کشور امارات متحده عربی با تبلیغات گسترده اقدام به جذب گردشگران خارجی می نماید و سالانه درآمد کلانی از این صنعت دارد.لذا باید با تهیه برنامه های تلوزیونی و فیلم های مستند در خصوص جاذبه های گردشگری ایران و پخش آنها از شبکه های تلوزیونی بین المللی زمینه های آشنایی با ایران را برای گردشگران خارجی فراهم کند.

گردشگری و درمان   

امروزه گردشگری در بسیاری از کشور ها˓نیروی اصلی بهبود و رشد اقتصادی کشور محسوب می شود و یکی از پویاترین فعالیت های اقتصادی عصر حاضر است که نقش مهمی در توسعه پایدار محلی ایفا می کند به طوری که با ایجاد فرصتی راهبردی به اقتصاد تنوع بخشیده و موجب اشتغال زایی و درآمد می شود.

گردشگری˓این صنعت از طریق ترکیب و به کار گیری همزمان منابع داخلی و خارجی منافع اجتماعی˓اقتصادی˓زیست محیطی و فرهنگی زیادی را به همراه دارد و رشد و توسعه روز افزون گردشگری شاخه های زیادی را ره این صنعت اضافه کرده که هر یک از آنها به طور مستقیم و غیر مستقیم در درآمد حاصله صنعت توریسم نقش آفرینی می کنند.یکی از زیر شاخه های توریسم˓گردشگری سلامت˓پزشکی یا درمانی اشت که به منظور مسافرت برای معالجه بعضی بیماری ها یا انجام یک نوع عمل جراحی در بیمارستان ها یا مراکز خدماتی و یا حضور در بهترین آب های معدنی کشور با موثر ترین آثار درمانی و استفاده از این پتانسیل ها صورت می گیرد.

آن طور که پیداست گردشگری سلامت همیشه وجود داشته ولی کسی تا قبل از قرن هجدهم اهمیت چندانی برای آن قائل نبوده عموما مناطقی که آب های معدنی داشتند برای درمان امراض مختلف از بیماری های روده ای گرفته تا کبدی و استخوان درد و پوست و… مورد توجه قرار گرفتند که این شیوه بیشتر در کشور های اروپایی به خصوص انگلستان رواج داشت از آنجایی که خود به عنوان مقصد گردشگری شناخته شده است.

گردشگری سلامت و درمان در کشورمان خواه ناخواه از رونق بسیار بالایی برخوردار است.بطوری که شمار کیفیت و پراکنش چشمه های آب گرم در ایران به گونه ای میباشد که طبیعت درمانی با استفاده از آب گرم طبیعی را به عنوان یکی از مهمترین منابع اکوتوریسم کشور معرفی می کند و اغلب چشمه های آب گرم ایران در دامنه های رشته کوه البرز قرار دارند و برخی از انواع دیگر طبیعت درمانی همچون لجن درمانی نیز در مناطقی از کشور همچون دریاچه اومیه و دامنه های قله آتشفشانی  تفتان در بلوچستان رواج دارد.

در حال حاضر در ایران ۴۷۲ چشمه آب گرم پذیرای گردشگران سلامت است که تا ۴تا۷ درصد از گردشگران ورودی به کشور را گردشگران سلامت تشکیل می دهند و بیشتر این درصد را شهرستان سرعین در استان اردبیل دارا می باشد.در استان ایلام در فاصله ۴ کیلومتری از شهرستان دهلران مجموعه حمام های آب گرم با چشمه های فراوان واقع است به خاطر مواد گوگردی و مواد معدنی دیگر این چشمه ها با دمای ۴۵ و ۵۰ درجه درتمام فصول سال مورد استفاده گردشگران داخل و خارج از استان قرار گرفته و آب این چشمه ها برای درمان بیماران پوستی-استخوانی و غیره مفید است.از لجن آب گرم مذکور برای رفع درد های مزمن مفصلی و زیبایی پوست استفاده می کنند.لازم به ذکر است در بالا دست این آب گرم چشمه قیر روان وجود دارد که بر اساس تحقیقات انجام شده این قیر می تواند در درمان برخی از بیماری های بدن مفید باشد که میتوان آرا قیر درمانی نامید.

با توجه به اینکه سفر یکی از فعالیت های مهم در زندگی هر فرد محسوب می شود هر شخص سفر را به دلایل خاصی انجام می دهد.هدف از سفر و گردشگری در افراد مختلف متفاوت است.کار˓تحصیل˓تفریح درمان و یا ارائه خدمات سفر باعث می شود که به مسائل محیط زندگیمان واقف و آگاه باشیم و مثل تمامی فعالیت های دیگر انسان می تواند به طرق مختلف(مثبت یا منفی)در زندگی بشر تاثیر داشته باشد.آگاهی از بهداشت و سلامت سفر به گردشگر کمک می کند ابعاد مثبت سفر را افزایش داده و جوانب منفی را به حداقل برساند و کیفیت سفر خود را ارتقا دهد و طعم سفر را به کام خود شیرین کند و سفری پر خاطره در ذهن شان باقی بماند.

موقیت ایران در صنعت گردشگری

بر اساس گزارش سازمان جهانی گردشگری˓ایران رتبه ۱۰ جاذبه های باستانی و تاریخی و رتبه ۵ جاذبه های طبیعی را داراست با این وجود از لحاظ بهره برداری از این منابع در جایگاه مطلوبی قرار نگرفته است.در حالی که سهم ایران با وجود رتبه ممتازش در جاذبه های جهانگردی از درآمد گردشگری جهان حتی به یک درصد هم نمیرسد.کشور پهناور ایران با ویژگی های طبیعی و اقلیمی خاص و همچنین آثار تاریخی و هنری برای علاقه مندان به گردشگری مقصد بسیار مستعدی می باشد و همچنین در سطح بین المللی هم به دلایل ویژگی های جغرافیایی و قرار گرفتن در راه شرق آسیا و اروپا(جاده ابریشم )مورد توجه می باشد.کشور ایران در گروه کشور های برتر جهان از نظر قابلیت های طبیعی و تاریخی است.تنوع زیستی و وجود چهار فصل کامل و جاذبه های طبیعی بی همتا در کنار فرهنگ اصیل ایرانی بیانگر قابلیت بالای توسعه گردشگری در ایران است.این ویژگی ها فرصت بی نظیری را در اختیار ایران قرار داده است تا با توسعه صنعت گردشگری کشورمان˓از دیدگاه فرهنگی ایران را به عنوان یکی از گهواره های تمدن در سطح بین الملل معرفی نماییم.18833_760px

کشور ما ایران بر طبق گزارشات یونسکو با بیش از ۴۰۰۰ جاذبه گردشگری جزو ۱۰ کشور تمدنی و باستانی در دنیا می باشد که بیشترین جاذبه های توریستی را در خود به صورت پتانسیلی بالقوه داراست.و بدین وضعیت می توان از میان خیل جهانگردان خارجی پاسخگوی جهانگردان فرهنگی شد.که حدود ۲۰ درصد کل جهانگردان را تشکیل می دهند که جمعیتی بالغ بر ۱۶۰ میلیون نفر می باشند.این جهانگردان حاضرند با تمام پیش شرط ها و احترام به آداب و عقاید ملت ها تنها برای دیدار از منابع فرهنگی و آثار و ابنیه تاریخی کشورمان و سنت ها و گویش های محلی مناطق مختلف به ایران سفر کنند و زمینه های خوبی به لحاظ کسب درآمد برای اقتصاد ما ایجاد نمایند.

وضعیت ایران در صنعت گردشگری

در ده سال گذشته تا به امروز بسیاری از کشور های اطراف ایران با هدف جذب گردشگر بیشتر با تمام توان پا به میدان این صنعت گذاشتند و بر درآمدهای ملی خود افزوده اند و از مزایای توریسم و سرمایه گذاری در این زمینه سود هنگفتی را برای کشورشان بوجود آورده اند ولی متاسفانه کشور ما ایران با وجود بسیاری از ویژگی های لازم برای صنعت گردشگری نتوانسته است دراین میدان سهم واقعی خود را بدست آورد و از رقیبان تازه به دوران رسیده خود بسیار فاصله دارد.با توجه به اینکه مدیران و مسئولین دولتی با وجود وضع قوانین حمایتی برای این صنعت˓نتوانسته اند به اهداف اصلی خود برسند˓نیاز به بازنگری و تغییراتی در ساختار ساختمان این صنعت در کشورمان ضروری احساس می شود.

مذهب و گردشگری

گردشگری وسیله ای است که افراد را با مذاهب و فرهنگ های متفاوت به یکدیگر پیوند میدهد و به آنها کمک می کند تا همدیگر را با وجود تنش های سیاسی و اجتماعی بهتر درک کنند.از نظر سازمان جهانی جهانگردی مذهب به عنوان یکی از اصلی ترین انگیزه های سفر شناخته شده است.

از نمونه سفرهای مذهبی می توان به روز جهانی جوان اشاره کرد که به ابتکار واتیکان برای قوی تر کردن باور های دینی در بین جوانان کاتولیک به صورت جهانی برگزار می شود.این سفر˓یکی از بزرگ ترین آیین های مذهبی برای جوانان دنیاست و به عنوان نمونه در سال ۲۰۰۵ در آلمان برگزار شد˓بیش از ۴۳۵ هزار زائر از۱۹۷ کشور در این مراسم مذهبی شرکت کردند.

در اسلام نیز˓آیین حج به عنوان یکی از بزرگترین مراسم مذهبی جهان سالانه بیش از ۲ میلیون زائر را در شهر مکه گرد هم می آورد.پیش بینی می شود که گردشگری مذهبی عربستان صعودی در دهه آینده˓هر ساله از رشدی ۲۰ درصدی بهره ببرند و تا سال ۲۰۲۰˓تعداد۲/۴۳ میلیون نفر از شهر های مکه و مدینه دیدن کنند که این امر˓مستلزم ۵۰ هزار اتق اضافی در هتل ها و ۷۴ هزار واحد مبله در این مناطق خواهد بود.

مردم ایران گردشگری اسلامی(مذهبی)را در اولویت قرار می دهند.سازمان حج و زیارت به عنوان یکی از سازمان های مهم متولی گردشگری مذهبی در کشور است.این سازمان عهده دار یکی از انواع گردشگری است که نقش عمده ای را در زندگی اجتماعی ایرانیان و کشور های اسلامی ایفا می کند.گردشگری مذهبی˓علاوه بر جنبه های اقتصادی و مالی خود˓باعث ارتباط اسلامی با سایر کشور ها شده و تعامل بین ملل و فرهنگ هایی را که نقاط مشترکی دارند˓سبب می شود.می توان چنین ادعا کرد که مهم ترین قسمت های هماهنگی صنعت گردشگری ایران با کشور های اسلامی یعنی تنظیم مناسبات سیاسی و دیپلماتیک بر عهده سازمان حج و زیارت است.خلاصه اینکه با بهبود قوانین و مقررات سازمان حج و زیارت و اجرا و نظارت بر اجرای آنها˓این سازمان می تواند به عنوان سازمانی که فعالیت های گردشگری مذهبی را جهت دهی˓هدایت و کنترل می کند˓مطرح کرد و با ایفای نقش هدایتی˓بخش خصوصی و مردم محلی را در انجام این امر که می تواند اوضاع اقتصادی و انگیزه های معنوی آنها را تامین کند یاری رساند.از این رو تعامل با دنیای اسلام و برقراری ارتباط میان فرهنگ ها از این طریق میسر و بسیار قابل توجه است.

نادیده گرفتن قابلیت های کشور

صاحب نظران صنعت گردشگری بر این باورند که به لحاظ موقعیت فرهنگی-مذهبی خاص کشور مان در میان کشور های دیگر˓توریسم مذهبی جای رشد و توسعه بسیاری در کشور ما دارد˓چنانچه رئیس سابق پژوهشگاه سازمان میراث فرهنگی˓صنایع دستی و گردشگری˓تنوع مراکز˓آثار و ابنیه تاریخی و عبادتگاه های ادیان مختلف موجود در کشور را در تمام دنیا بی نظیر دانستهو می گوید“کشور ایران در تمام حوزه های مذهبی دنیا˓توانایی جذب توریسم را دارد و فضای خا ص فرهنگی موجود˓توسعه توریسم مذهبی-فرهنگی را در آن امکان پذیر می کند“

ایران علاوه بر حضور پر فیض حرم های اسلامی˓دارای معابد و کلیساهای بی بدیلی است که در کشور های دیگر وجود ندارد.به طور مثال قدیمی ترین کلیسای جهان در ایران قرار دارد او ادامه می دهد :<همچنین می توان با توجه به حضور ادیان توحیدی متفاوت و وجود پیروان و معتقدان بسیار آنها در ایران˓انواع توریسم مذهبی را در کشور ایجاد کرد.همان گونه که مسلمانان سالانه به سفرهای متعدد مذهبی مثل سفر حج˓عتبات عالیات و اماکن مقدسه کشور سوریه می روند و اثرات مختلف در این مناطق بر جای می گذارند˓ایران نیز می تواند جزء اهداف گردشگری بسیاری از مسلمانان جهان به شمار آید.

استفاده نکردن از قابلیت های ماه رمضان در جذب گردشگر

یکی از فرصت های مغتنم در عرصه جذب گردشگر مذهبی به ایران ماه مبارک رمضان˓آداب رسوم مرتبط با این ماه و نمایشگاه بین المللی قرآن کریم است که همزمان با این ماه پر فیض برگزار می شود.نمایشگاهی که می تواند هزاران مسلمان را از سراسر دنیا به ایران جذب کند.اما آیا برگزاری مایشگاه بیت المللی قرآن کریم که با فرهنگ ملی و اسلامی ما هماهنگ است˓به عنوان یک نمایشگاه دائمی و فرصتی مغتنم در جهان اسلام مطرح می شود؟در صورت تحقق چنین مهمی که با برنامه ریزی های دقیق و اصولی دور از ذهن نیست˓این قابلیت می تواند به راهکاری برای جذب توریست مذهبی تبدیل شود.بحث اطلاع رسانی به طور کل در جهان اسلام و میان کشور های اسلامی بسیار ضعیف است.این امر باعث می شود که حتی در برگزاری نمایشگاه بین المللی قرآن نیز آن چنان که باید نتوانیم کاری از پیش ببریم.در این حوزه ما رسانه هایی چون العالم˓الکوثر و … را داریم که متاسفانه این رسانه ها نیز در بحث اطلاع رسانی تا به حال نتوانسته اند به طور شایسته عمل کنند.علاوه بر آن در نمایشگاه قرآن باید جاذبه هایی را برای گردشگر خارجی در نظر بگیریم و رسیدن به این مرحله نیز˓مستلزم سرمایه گذاری های دقیق و اصولی است.

 پایگاهی برای شیعیان دنیا

بر اساس تحقیقات انجام شده هم اکنون زیارت˓هدف اول سفر بسیاری از مردم کشورهای مسلمان و عربی است˓بنابراین می توان از این امکان استفاده کرد و با تبلیغات در این گونه کشور ها زمینه ورود گردشگران مذهبی و توسعه توریسم زیارتی را فراهم کرد;البته این در شرایطی است که ابتدا زیر ساخت های مورد نیاز ورود گردشگران فراهم باشد.

در مجموع˓در شرایطی که رونق صنعت گردشگری می تواند موجب تحول اقتصادی ˓کسب درآمد و همچنین اشتغال زایی در کشور شود و حضور گردشگران به ویژه گردشگران مسلمان در ایران می تواند در زدودن تصویر نا مناسب  غیر واقعی که کشور های غربی با تبلیغات گسترده خود علیه کشورمان ترسیم کرده اند˓موثر باشد.آیا بهتر نیست مسئولان سازمان میراث فرهنگی و گردشگری و برنامه ریزان کشور توجه ویژه ای به ظرفیت های موجود به ویژه در بخش زیارتی و مذهبی داشته باشند تا شاید از این طریق بتوانیم در آینده ای نه چندان دور˓شاهد رونق صنعت توریسم و جذب توریست زیارتی بیشتری به کشور باشیم.

تنها اگر از جمعیت ۳۰۰ میلیون نفری شیعیان یک درصد را بتوانیم به ایران جذب کنیم˓رقم ۳ میلیون گردشگر خارجی مذهبی علاوه بر ارائه چهره واقعی از کشورمان در دنیا˓برای اقتصاد ما نیز تعیین کننده خواهد بود. در کل کشور ۵ هزارو ۸۰۰ بقعه متبرکه به عنوان آرامگاه های امام زادگان ثبت شده است که از این تعداد یک هزارو ۲۰۰ بقعه به دلیل حائز شرایط معماری˓فرهنگی و تاریخی بودن˓در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است.

در حال حاضر مشخص ترین و واضح ترین تمرکز گردشگری مذهبی مسلمانان ایران در شهر مشهد و سپس قم رقم خورده است و امکانات اقامتی نیز به همین تناسب توزیع شده است.در خصوص اماکن مقدس مسیحیان نیز تمرکز متوجه دو استان آذربایجان غربی و شرقی است و اماکن مقدس زرتشتیان نیز در مرکز ایران در محدوده یزد˓اصفهان˓فارس واقع شده اند.اما در مورد بقاع متبرکه امام زادگان باید گفت˓پس از دو شهر مشهد و قم باید متوجه استان فارس بود.

 نتیجه گیری  

امکانات موجود در ایران نشان می دهد که ایران ظرفیت پذیرایی بیش از ۲ الی ۳ میلیون گردشگر خارجی را در سال دارا می باشد و این امر امکان پذیر نمی باشد مگر اینکه نقاط ضعف موجود در این صنعت پر بار که به عنوان سومین صنعت مولد شغل و سرمایه بعد از نفت و خودرو سازی می باشد حل شود.می توان از جمله نقاط ضعف موجود در صنعت توریسم را نبود مدیریت کامل و جامع در این صنعت˓عدم توجه به منابع انسانی و در آخر به ضعف در اطلاع رسانی و تبلیغات اشاره کرد.که در این بین تبلیغات و اطلاع رسانی اهمیت و تاثیر زیادی بر رشد صنعت گردشگری دارد.صنعت گردشگری امروزه به قدری در توسعه اقتصادی و اجتماعی کشور ها اهمیت دارد که اقتصاد دانان آن را صادرات نامرئی نیز می نامند.صنعت گردشگری در ایران به ۲ دسته ۱-گشت و گذار۲-زیارتی تقسیم می شود که در این بین از مکان های تاریخی و طبیعی که مربوط به بخش گشت و گذار می شود می توان به استان های اصفهان˓فارس˓آذربایجان شرقی و غربی…. اشاره کرد و در بخش زیارتی استان های خراسان رضوی و قم نقش مهمی را ایفا می کنند.

 در کل صنعت جهانگردی و توریسم دو هدف عمده را دنبال می کند :

۱)درآمد اقتصادی

۲)اشاعه فرهنگ ملی و اسلامی

  در این نمودار پراکندگی تعداد واحد های پذیرایی بین راهی کشور را در سال ۱۳۸۸ که توسط سازمان میراث فرهنگی و گردشگری تهیه شده است نشان می دهد.همان طور که در این نمودار مشخص است استان مازندران با پراکندگی ۳۲۱ به عنوان بیشترین واحد پذیرایی و استان چهارمحال و بختیاری با پراکندگی ۱۳ به عنوان کمترین واحد پذیرایی در کشور عزیزمان ایران می باشند به طور قطع مشخص است که تعداد مسافران و گردشگرانی که به یک شهر عزیمت می کنند باعث ساخته شدن واحد های پذیرایی می شوند.استان مازندران به علت آب و هوای خوب و جاذبه های گردشگری طبیعی مانند بهشهر˓ورسک˓لاریجان˓نمک آبرود˓رامسر˓کلاردشت و عباس آباد و… هر ساله گردشگران زیادی را به سوی خود جذب می کند. ولی استان چهار محال و بختیاری از جاذبه های گردشگری کمتری برخوردار است به همین دلیل گردشگران کمتری این استان را برای سفر انتخاب می کنند نمونه گردشگری بارز این استان کوهرنگ˓آبشار دره عشق˓آتشگاه و … می باشد بعد از استان مازندران به ترتیب استان تهران˓استان گیلان˓استان خراسان رضوی و استان لرستان از بالا ترین پراکندگی تعداد واحد پذیرایی برخوردارند.امی به روزی که ما بتوانیم در تمامی استان ها قدرت جذب گردشگران را بالا ببریم تا همه استان ها از نظر اقتصادی از این صنعت پر سود بهره ببرند.

منابع:

گردشگری در ایران دانشگاه پیام نور

www.iranpedia.ir

www.iranview.com

دسته بندی ها:   تهران گردی

نظرات